Το σύστημα Κωσταλέξη

Συμπυκνώνει την περίοδο 2004-2009 όπου διογκώθηκε υπερβολικά το κράτος, τα ελλείμματα και το χρέος, και την τωρινή, που αντιμετωπίζει το πρόβλημα με υπερβολικούς φόρους, εθνικολαϊκιστικές εξάρσεις και προσευχές. Κοινός παρονομαστής ο Πρόεδρος που προσεύχεται γονυκλινής να σκοτωθεί ο Μινώταυρος του νεοφιλελευθερισμού

Του Ανδρέα Πετρουλάκη, από τους protagon.gr

Προσπαθούν να επινοήσουν ένα νέο πολιτικό σύστημα. Δεν είναι κακό ούτε πρωτοφανές. Το έχουν επιχειρήσει και άλλοι στο παρελθόν, ο Χαμουραμπί, ο Λυκούργος, ο Κλεισθένης, ο Μαρξ και κάμποσοι ακόμα. Και όπως είναι λογικό, στα πρώτα βήματα αυτού του νέου εγχειρήματος θα εμφανιστούν και κάποιες δυσκολίες, στις οποίες όμως καλά θα κάνουμε να δείξουμε κατανόηση, αφού η Ιστορία διδάσκει ότι όποτε πρωτοεφαρμόστηκε νέο πολιτικό σύστημα υπήρξαν στην αρχή δυσχέρειες προσαρμογής.

Το νέο σύστημα δεν είναι κομμουνιστικό, αφού συντηρείται με τερατώδη κεφάλαια καπιταλιστικών χωρών και οργανισμών, χωρίς τα οποία θα είχε χρεοκοπήσει, ενώ αντί να κρατικοποιούν επιχειρήσεις  ιδιωτικοποιούν όλη την κρατική περιουσία. Βέβαια οι βασικοί του πρωταγωνιστές είναι κομμουνιστές ή ημικομμουνιστές χωρίς όμως να θέλουν να εγκαθιδρύσουν κομμουνιστικό σύστημα – το διατηρούν ως όραμα και οδηγό της σκέψης τους, κάτι σαν Σύμβολο Πίστεως που αφορά μια παράλληλη  ζωή, αυτήν που κινούνταν μέχρι πέρυσι.

Μόλις συνάντησαν τη ζωή που ζούμε κι εμείς κατέβηκαν από το ιδεολογικό τους τρένο, αλλά είναι σίγουρο ότι θα ξανανέβουν όταν δεν θα ‘χουν πια υποχρέωση να συνομιλούν με την πραγματικότητα και θα ξαναγυρίσουν στη φυσική τους κατάσταση. Στο μεταξύ, πιστοί στο Σύμβολο Πίστεως, μισούν απροκάλυπτα τους καπιταλιστές που τους δίνουν τα λεφτά και τους καταγγέλλουν νυχθημερόν για οτιδήποτε στραβό της Οικουμένης, όταν φυσικά δεν προσπαθούν να τους ξεγελάσουν…

Φυσικά το νέο σύστημα δεν είναι και καπιταλιστικό. Ο καπιταλισμός βασίζεται σε ιδιωτικές επενδύσεις τις οποίες αυτοί πολεμούν ανυποχώρητα. Η ραχοκοκαλιά του καπιταλιστικού συστήματος είναι η μεσαία τάξη την οποία αυτοί έχουν καταστήσει επίσημο εχθρό τους, την υπερφορολογούν μέχρι εξοντώσεως, τη στοχοποιούν και την ενοχοποιούν.

Ο καπιταλισμός βασίζεται στο κέρδος που οι ίδιοι έχουν αναγάγει σε προπατορικό αμάρτημα. Ο καπιταλισμός οφείλει να δημιουργεί πλούτο που αυτοί εχθρεύονται. Γι’ αυτό έχουν στο στόχαστρό τους όσους ζουν μια αξιοπρεπή ή ανεκτή ζωή, γιατί στο θολωμένο τους κομμουνιστικό μυαλό όσο υπάρχουν στην κοινωνία αδύναμοι δεν πρέπει να υπάρχουν και δυνατοί.

Είναι ένα σύστημα Φιλόπτωχο τότε; Ζούμε μια μπολιβαριανή παραλλαγή που στήριζε και στηριζόταν από τα φτωχά στρώματα; Ούτε αυτό ισχύει. Οι αγαπημένες τους νοτιοαμερικανικές κυβερνήσεις είχαν χρήματα να μοιράσουν στους φτωχούς γιατί είχαν πλουτοπαραγωγικές πηγές (τουλάχιστον όσο το πετρέλαιο πουλιόταν ακριβά). Οι ίδιοι δεν μπορούν να προστατέψουν τα μικρά εισοδήματα γιατί τα εξαϋλώνουν με τους έμμεσους φόρους και τον ΕΝΦΙΑ. Ο κομμουνιστής Κατρούγκαλος κατήργησε το ΕΚΑΣ που είχε θεσπίσει ο νεοφιλελεύθερος Σημίτης. Θέσεις εργασίας για τους άνεργους δεν δημιουργούνται φυσικά, αφού αυτό απαιτεί επενδύσεις και παραγωγή πλούτου που τελούν εν διωγμώ.

Είναι, άραγε, ένα σύστημα της μη κομμουνιστικής αριστεράς που δέχεται και λειτουργεί με τους όρους του καπιταλισμού και της αστικής Δημοκρατίας και προσπαθεί  για μια δικαιότερη αναδιανομή του πλούτου; Αυτό κι αν αποκλείεται. Η αριστερά αυτή απεχθάνεται οτιδήποτε ακροδεξιό, εθνικιστικό, μιλιταριστικό, θρησκόληπτο και ανελεύθερο, κάτι που θα ήταν αστείο να ισχυριστεί κανείς ότι ισχύει για αυτούς.

Αφήνω που όπως είπαμε δεν επιτρέπει να παραχθεί πλούτος για να διανεμηθεί.

Τι σύστημα είναι αυτό λοιπόν; Τι είναι αυτό το καινοφανές σύστημα που πιστεύει σε ένα υπερτροφικό κράτος που το συντηρεί ένας διαρκώς εξαρθρούμενος ιδιωτικός τομέας και τα χρήματα των εχθρών; Στην ουσία είναι ένα σύστημα που συμπυκνώνει δύο περιόδους της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας, την περίοδο 2004-2009 όπου διογκώθηκε υπερβολικά το κράτος, τα ελλείμματα και το χρέος, και την τωρινή, που αντιμετωπίζει το πρόβλημα με υπερβολικούς φόρους, εθνικολαϊκιστικές εξάρσεις και προσευχές. Οι δύο εποχές μοιάζουν υπερβολικά σε ιδεολογία και αισθητική- τώρα γίνονται τα ίδια πράγματα χωρίς λεφτά.

Κοινός παρονομαστής ο Πρόεδρος που προσεύχεται γονυκλινής να σκοτωθεί ο Μινώταυρος του νεοφιλελευθερισμού. Αν ψάχναμε για όνομα του νέου πολιτικού συστήματος άνετα θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε Τσιπροκαραμανλισμό, ή για συντομία Κωσταλέξη.

Γιατί θαυμάζουμε, κατά βάθος, Πολάκηδες

Του Ανδρέα Ζαμπούκα

Πολλοί από μας, κινδυνεύουμε  να συνηθίσουμε  τον ιδιότυπο «ιδρυματισμό» μας. Ούτε ίδιοι είμαστε όλοι ούτε και έχουμε τα ίδια πρότυπα δημοσίων ανδρών στο μυαλό μας. Νομίζουμε ότι ξαφνικά, η χώρα έφυγε από την νότια βαλκανική και έγινε Δανία. Ότι έκλεισαν τα σκυλάδικα, ότι πια δεν δακρύζουν εικόνες σε Εκκλησίες, ότι στα γήπεδα δεν σκοτώνονται και ότι η ευπρέπεια έγινε μέρος της πολιτιστικής μας ταυτότητας.

Αρχίζω πια και πιστεύω πως είμαστε αφελείς. Προσέξτε κάτι, ζούμε σε μία χώρα που εξέλεξε πρωθυπουργό τον Σημίτη που ήταν κοντός, τον Κωστάκη που ήταν νέος, τον Γιωργάκη που ήταν αγαθός και τον Αλέξη που ήταν αγενής και χαρωπός. Ζούμε επίσης σε μια χώρα, όπου ακούγεται ακόμα παντού – και από σοβαρούς υποτίθεται ανθρώπους- το γνωστό «ένας Παπαδόπουλος θα μας σώσει»! Που ένα 7% ψηφίζει σταθερά Χρυσή Αυγή και που θα εκτοξευόταν  στο 15%, αν δεν γινόταν η δολοφονία του Φύσσα.

Γιατί λοιπόν, να πέφτουμε από τα σύννεφα, όταν ο Πολάκης εξάπτεται εναντίον των δικαστών και «πουλάει» τσαμπουκά σε όποιον του αντιστέκεται; Και ταυτόχρονα απορούμε που δεν τον διώχνει ο Τσίπρας. Ποιος;  O Τσίπρας που φωτογραφίζεται με τα χέρια στις τσέπες – φαντασία χρειάζεται γιατί…- και που κάθεται πρώτος στο τραπέζι πριν από τους επίσημους προσκεκλημένους του!

Μα, ο Πολάκης είναι ένα από τα ανανεούμενα σύμβολα του ΣΥΡΙΖΑ. Μ΄ αυτά κέρδισε τις εκλογές και με αυτά συγκρατεί την κρίσιμη μάζα των οπαδών του. Αυτή είναι η «αντισυστημική» Αριστερά και εκεί ακριβώς, στηρίζει τον χαρακτήρα της: Στη βαρβαρότητα, στην αγένεια, στη απειλή βίας και στον συγκεκαλυμμένο ολοκληρωτισμό. Σε όλα αυτά δηλαδή, που ενυπάρχουν στην συνείδηση του μέσου Έλληνα, ως απελευθερωτικά στοιχεία της προσωπικότητάς του.

Δεν έχουμε βέβαια την αποκλειστικότητα. Δείτε τι γίνεται και στη Γαλλία. Η χρόνια αποπολιτικοποίηση, ο ζαμανφουτισμός, το κλείσιμο του καθενός στην ιδιωτική του σφαίρα, και η αποξένωση συνθέτουν το παζλ της κρίσης της δυτικής κοινωνίας, και της ελληνικής συμπεριλαμβανομένης. Τόση αποπολιτικοποίηση και εθισμό στην κουλτούρα του κιτς και της ξενοιασιάς, πραγματικά θα τη ζήλευαν ακόμα και οι στρατιωτικοί δικτάτορες.

Και ακριβώς σ΄αυτό το σημείο ταυτίζεται η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ με της Χρυσής Αυγής: Στην προτεινόμενη αντίδραση απέναντι στη  υποκρισία και στον καθωσπρεπισμό της παρηκμασμένης αστικής δημοκρατίας. Γιατί, εδώ που τα λέμε, η κουβέντα που ξεστομίζει ο Πολάκης για τα παραδικαστικά κυκλώματα, θα βρει ελάχιστους να την απορρίψουν ως ανυπόστατη. Στους δέκα Έλληνες οι εννιά θα συμφωνήσουν μαζί του! Το γιατί το λέει – θα κληθεί σε δίκη για παλιές αμαρτίες στον Δήμο του-, πως το χρησιμοποιεί, ποιος είναι ο ίδιος που το λέει-όταν είχε διπλά βιβλία στον Δήμο Σφακίων δεν ασχλήθηκε κανείς-, φαίνεται να μην απασχολεί μία κοινή γνώμη η οποία δεν έχει την ικανότητα να επεξεργαστεί μηνύματα σε δεύτερο ή τρίτο επίπεδο σκέψης. Κι οι Χρυσαυγίτες φωνάζουν την αλήθεια  ότι το πολιτικό σύστημα καταχρέωσε τη χώρα και την κατέκλεψε αλλά σκοτώνουν  κιόλας! Να τους αφήσουμε να σκοτώνουν στο όνομα της αλήθειας..;

Τα απολυταρχικά στοιχεία  δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς την κοινωνία αυτή που θα στηρίξει τον ολοκληρωτισμό. Ο Χίτλερ, σε ομιλία του προς τα S.A είπε: «Ό,τι είσαστε, είσαστε χάρη σ’ εμένα. Ό,τι είμαι,είμαι χάρη σ’εσάς». Ο ανθρωπολογικός τύπος που συμβάλει περισσότερο στην κυριαρχία και διαιώνιση του ολοκληρωτισμού, είναι ο μέσος άνθρωπος, βασικό χαρακτηριστικό του οποίου είναι ο εθισμός στην υποκουλτούρα και στον αυταρχισμό.

Ο Τσίπρας και οι σύμβουλοί του ξέρουν καλά ότι τα ταπεινά ένστικτα των Ελλήνων είναι το ελιξίριο της εξουσίας τους. Και θα το τραβήξουν μέχρι εκεί που δεν παίρνει. Η αποπολιτικοποιημένη μάζα θα αρέσκεται πάντα σε χαρακτήρες Πολάκηδων και Κασιδιάρηδων, προκειμένου να εκτονώσει τα ένστικτά της.

Αν δεν βρεθεί ένας δυναμικός τρόπος συναίνεσης όλων των λογικών δυνάμεων της κοινωνίας, σε λίγα χρόνια το life-style, η βαναυσότητα και η «επαναστατική» αγένεια θα είναι απλωμένα παντού και θα οδηγούν τη χώρα στον ολοκληρωτισμό.

Η αστική δημοκρατία πρέπει γρήγορα να αντιδράσει και να εκσυγχρονιστεί. Το πώς και με ποιους, είναι το ζητούμενο. Όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε ολόκληρο  τον δυτικό κόσμο.

Το Ελληνικό Σοβιετικό μόρφωμα σε κατάρρευση

Του Χρήστου Δ. Παπαγεωργίου, αναδημοσίευση από μη μαδάς τη μαργαρίτα

Το 1989-1990 μελετώντας στην Ρωσία το "Σοβιετικό" σύστημα που κατέρρεε διαπίστωσα με έκπληξη ότι στην Ελλάδα είχαμε ένα παρόμοιο σύστημα για την ακρίβεια ένα ιδιότυπο Σοβιετικό μόρφωμα.

Μεγάλο γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό κράτος, πολλές ζημιογόνες κρατικές επιχειρήσεις, εμπόδια και δυσφήμηση της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας κτλ κτλ.

Η προσπάθεια να μοιραστώ την αναπάντεχη διαπίστωση μου αυτή με διάφορους φίλους στην Αριστερά και την Δεξιά απέβη άκαρπη. Ήταν όλοι σίγουροι ότι στην Ελλάδα είχαμε κάποιο Καπιταλιστικό μόρφωμα και ότι εγώ απλώς υπερέβαλα.

Εγώ παρέμενα με τις απόψεις μου και θεωρούσα σταθερά ότι χωρίς βαθειά φιλελεύθερη μεταρρύθμιση η Ελλάδα θα κατέρρεε όπως κατέρρευσαν όλα τα Σοβιετικά μορφώματα.

Η πορεία της Ελλάδας στην συνέχεια είναι γνωστή με ένα μικρό διάλλειμα άγαρμπου Φιλελευθερισμού από τον Κων/νο Μητσοτάκη, ακολούθησε μια μακροχρόνια πορεία σε σταθερή Σοβιετική κατεύθυνση.

Τα καύσιμα αυτής της Σοβιετικής πορείας ήταν οι πόροι από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε. και τα δάνεια από την έκδοση ομολόγων σε ΕΥΡΩ. Όπως είπε όμως η μεγάλη Θάτσερ «Ο Σοσιαλισμός τελειώνει όταν τελειώσουν τα χρήματα των άλλων» και όταν οι άλλοι σταμάτησαν να αγοράζουν Ελληνικά ομόλογα το Σοβιετικό μας μόρφωμα κατέρρευσε.

Επειδή ο Σοσιαλισμός με οικονομική άνεση είναι πολύ αγαπητός ο Ελληνικός λαός έπαθε σοκ, όταν οι εταίροι μας στην Ε.Ε. και το ΔΝΤ που προσέτρεξαν σε βοήθεια, αν και μας χάρισαν 100 δις, μας ζήτησαν εξισορρόπηση εσόδων – εξόδων με τα «διαβόητα» μνημόνια.

Η αγανάκτηση που ακολούθησε από τις περικοπές επί δικαίων και αδίκων έφερε τελικά στην εξουσία τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Η κατάληξη αυτή αν και δημιουργεί εύλογη δυσθυμία σε πολλούς φίλους είναι εξαιρετικά ευνοϊκή για τους παρακάτω λόγους :

1. Κατ’ αρχήν η Ελλάδα για γεωστρατηγικούς λόγους προστατεύεται και δεν είναι τυχαίο ότι το ΔΝΤ (που συνήθως ακούει τις ΗΠΑ) αλλά και όλοι οι υπουργοί οικονομικών των ΗΠΑ συνιστούν μείωση του χρέους, ενώ το ΝΑΤΟ περιφρουρεί το Αιγαίο από τον απρόβλεπτο Ερντογάν
2. Η πορεία της Ελληνικού Σοβιετικού μορφώματος ακολουθεί το σταθερό μοτίβο κατάρρευσης κάθε παρόμοιου συστήματος και είτε ήταν ο Σημίτης είτε ο Κώστας Καραμανλής είτε ο ΓΑΠ στην εξουσία το σύστημα θα κατέρρεε. Απλώς ο Σημίτης τα φόρτωσε στον Καραμανλή και ο Καραμανλής στον ΓΑΠ. Ακόμη και η σχετικά επιτυχημένη διετία των ΣαμαροΒενιζέλων θα είχε άσχημη κατάληξη, αφού ο λαός ήταν αγανακτισμένος, άνεργος ή με μειωμένες αποδοχές και φορτωμένος με δάνεια και υποχρεώσεις και οι λαϊκιστές οργίαζαν
3. Το ευτύχημα προκύπτει από το γεγονός ότι το ακραία ιδεοληπτικό και λαϊκίστικο μόρφωμα των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ υποχρεώνεται να διαχειριστεί την κατάρρευση, καταρρίπτοντας έτσι το Αριστερό και Εθνικολαϊκιστικό αφήγημα περί του Ελληνικού Καπιταλισμού της Αγίας Αριστεράς και του Ελληνικού δαιμονίου που θα βρει καινούργιο σοσιαλιστικό μονοπάτι άνεσης και ευημερίας μακριά από την φιλελεύθερη και δημοκρατική Ε.Ε.
4. Επειδή γνωρίζουν οι κυβερνώντες ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ότι χωρίς την υποστήριξη της Ε.Ε. και του ΔΝΤ η Ελληνική οικονομία θα διαλυθεί πάραυτα, με όλες τις φυσιολογικές και δυσάρεστες συνέπειες για αυτούς, υπογράφουν τα πάντα όλα.
5. Η επόμενη ελπίζω φιλελεύθερη μεταρρυθμιστική συμμαχία υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που φυσιολογικά θα διαδεχτεί τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, θα έχει ένα συμφωνημένο θεσμικό πλαίσιο που θα της επιτρέψει να κάνει όλες τις αλλαγές που χρειάζεται η Ελλάδα ώστε να γίνει μια φυσιολογική Ευρωπαϊκή χώρα και να αρχίσει να παράγει πλούτο που θα εξισορροπήσει έσοδα –έξοδα μειώνοντας την απαράδεκτα μεγάλη φορολογία που όπως η βροχή πέφτει επί δικαίων και αδίκων.

Σε ένα έξυπνο στίχο διάβασα όμως ότι η βροχή αυτή πέφτει κυρίως επί του δίκαιου γιατί ο άδικος κρατάει του δίκαιου την ομπρέλα !!!

Συμπέρασμα φίλοι ηρεμήστε, αφήστε ήσυχους τους ιδεοληπτικούς ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να διαχειριστούν την αναπόφευκτη κατάρρευση του Ελληνικού Σοβιετικού μορφώματος και αύριο θα είναι μια άλλη μέρα !!!

3/6/2016

Καθ. Χρήστος Δ. Παπαγεωργίου

Διδάκτωρ του IMPERIAL COLLEGE

Παραιτηθείτε!!!

Του Νίκου Ρωμανού*.

Τις τελευταίες μέρες γίνεται πολύς λόγος για μια πρωτοβουλία που έχει πάρει πρωτοφανείς διαστάσεις στα social media. Μια πρωτοβουλία υπό τον τίτλο «παραιτηθείτε» που ξεκίνησε από απλούς χρήστες του Facebook και του Twitter χωρίς πολιτικές, επιχειρηματικές ή συνδικαλιστικές κηδεμονίες. Στόχος της η διοργάνωση μεγάλης αντικυβερνητικής συγκέντρωσης στο Σύνταγμα την 15η Ιουνίου.

Βλέπω ανθρώπους που ανήκουν στο 50% και δεν ψήφισαν στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις να μου μιλάνε όλο ενθουσιασμό για αυτό το εγχείρημα… Βλέπω ανθρώπους που υποστηρίζουν διαφορετικά κόμματα να συμμετέχουν με πάθος και να παρακινούν κ άλλους να στηρίξουν αυτήν την πρωτοβουλία. Βλέπω παρέες νέων που μέχρι χθες έλεγαν «είναι όλοι ίδιοι» κ απαξίωναν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα να συζητούν για αυτήν την πρωτοβουλία.

Δεν ξέρω αν θα υπερισχύσουν τελικά τα θετικά ή τα αρνητικά που συνοδεύουν οτιδήποτε ξεκινάει αυθόρμητα από κάτω προς τα πάνω. Δεν ξέρω γιατί να γίνει την 15η Ιουνίου και όχι την 15η Σεπτεμβρίου. Δεν ξέρω αν θα συντελέσει τελικά καθ’ οιονδήποτε τρόπο στην παραίτηση της κυβέρνησης ούτε αν η συγκέντρωση έχει πολλές ή λίγες πιθανότητες επιτυχίας. Δεν ξέρω αν θα καπελωθεί ή θα προβοκαριστεί από τους γνωστούς κατ’ επάγγελμα διαδηλωτές, μπαχαλάκηδες και ακραίους ή όχι. Δεν ξέρω αν θα καταφέρει να κινητοποιήσει το υγιώς σκεπτόμενο, παραγωγικό, δημιουργικό, σκληρά εργαζόμενο κομμάτι του κόσμου ή αν αντίθετα θα συσπειρώσει τους υποστηρικτές της κυβέρνησης.

Όποιος πει πως έχει τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα θα πει ψέματα!

Αυτό όμως που ξέρω είναι πως από την ημέρα που εμφανίστηκε το «Παραιτηθείτε», ο πανικός του Σύριζα διαχύθηκε με τεράστια ταχύτητα στα φίλα προσκείμενα πρωτοσέλιδα, blogs, και social media accounts.

Αυτό που ξέρω είναι πως για πρώτη φορά στον ενάμιση χρόνο πισωγυρίσματος έχουμε την ευκαιρία να αναδείξουμε πως απέναντι τους δεν έχουν ούτε το σύστημα, ούτε τα ΜΜΕ, ούτε τους ξένους, ούτε τον ανάδρομο Ερμή! Απέναντι τους έχουν μόνο τον κόσμο που αυτό-εξαπατήθηκε μαζί τους. Τον κόσμο που παρουσίαζαν ως μοναδικό τους σύμμαχο.

Αυτό που ξέρω είναι πως εδώ κ μήνες ακούω γύρω μου τους πάντες να λένε: Είναι δυνατόν να συμβαίνουν όλα αυτά κ να μην αντιδράει κανείς;
Ιδού η Ρόδος λοιπόν ιδού κ το πήδημα, όπως είχε πει κ σε μία από τις τελευταίες του προεκλογικές ομιλίες ο πρωθυπουργός τον (όχι κ τόσο) παλιό, καλό καιρό που «έσκιζε» μνημόνια…

Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί οι διαμαρτυρίες και οι συγκεντρώσεις πρέπει να είναι αποκλειστικό προνόμιο των Αριστερών, ή των κατ´επάγγελμα «διαδηλωτών»;

Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί οι παραγωγικοί, σκληρά εργαζόμενοι και δημιουργικοί άνθρωποι του ιδιωτικού τομέα που δεν ανήκουν απαραίτητα στην χαμηλότερη κοινωνική τάξη απαγορεύεται να κινητοποιούνται;

Γιατί πρέπει να νιώθουν ενοχικά και να απολογούνται όποτε τολμήσουν να πάνε κόντρα σε αυτόν τον άγραφο νόμο;

Γιατί πρέπει πρώτα να εξηγήσουν αναλυτικά και με στοιχεία για ποιόν ακριβώς λόγο διαμαρτύρονται και τι ακριβώς ζητούν (προσκομίζοντας αναλογιστικές μελέτες…);

Γιατί πρέπει πρώτα να πείσουν τους πάντες για το πόσο καλά το έχουν οργανώσει, πόσο εμπεριστατωμένα έχουν σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες των αιτημάτων τους κτλ, πριν βγουν στο Σύνταγμα, όταν όλοι οι υπόλοιποι διαδηλώνουν σχεδόν εθιμοτυπικά με μεγαλύτερη ευκολία, ελαφρότητα και συχνότητα από ότι κατεβαίνουν για καφέ;

Γιατί δηλαδή προϋπόθεση για να διαδηλώσεις είναι η «άδεια» των κατ´επάγγελμα διαδηλωτών που έχτισαν πολιτικές καριέρες και «δέθηκαν» σε υπουργικές καρέκλες χάρη στην προϋπηρεσία τους αυτή;

Νόμιζα πως οι ειρηνικές διαδηλώσεις είναι δημοκρατικό δικαίωμα για όλους. Τελικά μάλλον οι επί 40 χρόνια αυτόκλητοι «υπερασπιστές» της Δημοκρατίας είναι οι χειρότεροι εχθροί της! Θέλουν Δημοκρατία α λα καρτ!

Ε λοιπόν όχι! Δεν θα τους κάνουμε το χατίρι. Η σιωπηλή πλειοψηφία απέκτησε φωνή. Και δεν με ενδιαφέρει πόσο δυνατά θα ακουστεί γιατί ακόμα κι ο ψίθυρος είναι καλύτερος από τη σιωπή! Η σιωπηλή πλειοψηφία έχει δικαίωμα να διεκδικήσει! Έχει δικαίωμα να απαιτήσει! Έχει δικαίωμα να αντιδράσει, να κινητοποιηθεί και να διαδηλώσει χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση ή προαπαιτούμενο η επιτυχία! Δεν έχει κανέναν να φοβάται! Ούτε όσους κράξουν τα πουκάμισα, τις γραβάτες και τα κολονάτα ποτήρια, ούτε όσους καπελώσουν ή προβοκάρουν την προσπάθεια. Ίσως αν δεν ήταν τόσο φοβική να είχε βγει στους δρόμους με τα σωστά αιτήματα δεκαετίες πριν το περσινό δημοψήφισμα, αντί να ξυπνήσει στο παρά ένα της ολοσχερούς καταστροφής! Ίσως αν οι κινηματικές λογικές δεν ήταν μονοπώλιο των κρατικοδίαιτων και των ακραίων να μην είχαμε φτάσει εδώ. Δυστυχώς όμως φτάσαμε. Και εδώ που φτάσαμε δεν έχουμε την πολυτέλεια να σιωπούμε κοιτάζοντας μόνο την δουλειά μας και τις οθόνες μας!

Προσωπικά λοιπόν στις 15 Ιουνίου θα είμαι στο Σύνταγμα.

Το χρωστάω στους άνεργους φίλους μου με τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά.

Το χρωστάω στον αδερφό μου και τα δύο μου ξαδέρφια που δουλεύουν στο εξωτερικό και βλεπόμαστε μόνο μέσω Skype!

Το χρωστάω στον εαυτό μου και στις δυνατότητες μου που βαρέθηκα πια να τις θάβω για χάρη των Καρανίκων και των ιδεοληψιών τους.

Το χρωστάω στην χώρα μου γιατί δεν θέλω να την αφήσω αλλά ούτε και να νιώθω ξένος σε αυτήν!

Ο κ. Νίκος Ρωμανός είναι επιχειρηματίας – ψυχολόγος.

Κλαυθμός και οδυρμός για τις μεταρρυθμίσεις...

Του Κώστα Καλλίτση, από την Καθημερινή

Στο νέο υπερταμείο θα υπαχθούν και οι ΔΕΚΟ και περίπου 70.000 ακίνητα του Δημοσίου, θα διοικείται από 5μελές συμβούλιο (τρία της Ελλάδας, δύο των θεσμών), θα αποφασίζει με πλειοψηφία 4 επί των 5, θα έχει διάρκεια ζωής 99 χρόνια. Γιατί (στα αλήθεια!..) κάποιοι ενοχλούνται; Διότι δημιουργούνται προϋποθέσεις για επαγγελματική διαχείριση των ΔΕΚΟ, ώστε να μην μπορεί η κάθε κυβέρνηση να διορίζει τα δικά της παιδιά, να μοιράζει τις δουλειές σε «πελάτες» της, να τους παραχωρεί τα κτίρια έναντι συμβολικού τιμήματος κ.λπ. Να μην μπορεί, με δυο λόγια, να μεταχειρίζεται τη δημόσια περιουσία ως λάφυρο. Το πολιτικό προσωπικό χάνει το «βάζο με το μέλι» – γι’ αυτό ένα μέρος του οδύρεται.

Οι κραυγές «ξένοι στη διοίκηση του Ταμείου!» επιδιώκουν να συγκαλύψουν την κοινωνική-οικονομική ουσία της διαχείρισης που θα ασκείται. Και η ουσία είναι ότι επαγγελματική διαχείριση της δημόσιας περιουσίας μπορεί: (α) Να την προστατεύσει από τα τρωκτικά που έμαθαν να πλουτίζουν λεηλατώντας την. (β) Να δημιουργήσει νέο πλούτο, πολλώ μάλλον που το 50% των εσόδων του Ταμείου θα επανεπενδύονται. (γ) Ετσι, το υπερταμείο θα λειτουργήσει, πράγματι, ως εγγύηση προς τους δανειστές, προκειμένου να μπορέσει η χώρα να διεκδικήσει τη μεγαλύτερη δυνατή ελάφρυνση χρέους. Ποιον, αλήθεια, βλάπτει αυτό;..

Ας είμαστε ειλικρινείς. Εθνική ντροπή δεν είναι η δημιουργία του Ταμείου. Είναι η άθλια διαχείριση που μας οδήγησε στο σημερινό κατάντημα. Είναι και οι κραυγές για «αποικία», «ξεπούλημα» ή ότι «κάποιοι θα κάτσουν στο σκαμνί» – απειλές για «Γουδί», που αυτή τη φορά εκστομίζονται από συντηρητικούς πολιτικούς. Ας ηρεμήσουν: Τα δύο ξένης επιλογής μέλη της διοίκησης του Ταμείου από μόνα τους δεν μπορούν να αποφασίζουν, θα απαιτείται πλειοψηφία 4 στους 5. Ως εκ τούτου, άδικα ανησυχούν, οι ξένοι δεν θα μπορέσουν να μας πάρουν τον ΟΣΕ και να τον μεταφέρουν στο Βερολίνο...

Αν το Ταμείο μπορεί να αποτελέσει μια ιστορικής σημασίας τομή (υπό την προϋπόθεση σταθερής πολιτικής βούλησης...) η δεύτερη απόφαση, για τα «κόκκινα» δάνεια, μπορεί να γίνει η θρυαλλίδα για την αποδόμηση ενός παρασιτικού κατεστημένου, που έμαθε να ευημερεί μέσα στο τέλμα της διαπλοκής και, γι’ αυτό, υπονομεύει κάθε υγιή επιχειρηματική προσπάθεια.

Το θέμα δεν είναι τα στεγαστικά δάνεια – ουδείς θέλει να πάρει τα σπίτια, ούτε οι τράπεζες να τα βγάλουν στο σφυρί, γιατί αν το κάνουν θα καταρρεύσουν οι τιμές και μαζί θα καταρρεύσει η δική τους κεφαλαιακή επάρκεια. Το πραγματικό θέμα είναι τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια. Υπάρχουν επιχειρήσεις που έχουν οριστικά τελειώσει. Υπάρχουν όμως πολλές άλλες, που έπεσαν έξω αλλά μπορούν να γίνουν κερδοφόρες ύστερα από γενναία αναδιάρθρωση και είσοδο φρέσκων κεφαλαίων. Αν αυτό δεν συμβεί, όλες αυτές οι επιχειρήσεις θα σέρνονται, θα μολύνουν και άλλες, θα συνεχιστεί η καταστροφή θέσεων εργασίας και, σε μερικούς μήνες, θα καταστεί αναγκαία νέα κεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Υπάρχουν καλές επιχειρήσεις με αφοσιωμένους μάνατζερ, που απλώς έπεσαν έξω – συμβαίνουν και χρεοκοπίες, δεν είναι αμαρτία ούτε ελληνικό φαινόμενο. Ωστόσο, το μέγεθος του ελληνικού προβλήματος «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων παραπέμπει σε ένα άρρωστο επιχειρηματικό μοντέλο, υπερδανεισμού και μετατροπής των δανείων σε ατομικό πλούτο. Με υπερτιμολογήσεις που πλούτιζαν τον επιχειρηματία και τσάκιζαν τις επιχειρήσεις από τη γέννησή τους, με λεηλασίες επιχειρήσεων που καλύπτονταν με συνεχή υπερδανεισμό, η χώρα γέμισε με πλούσιους επιχειρηματίες μεν, με επιχειρήσεις που είτε ασθμαίνουν για να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους είτε έχουν χρεοκοπήσει ουσιαστικά ή και τυπικά, δε.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος εκκρεμεί εδώ και τρία χρόνια. Η συγκυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ πεισματικά αρνιόταν να το αγγίξει. Τώρα δημιουργείται το πλαίσιο να παρακαμφθεί η «απροθυμία» τραπεζών να θίξουν τους «πελάτες» τους, και να ξεκινήσει άμεσα η αναδιάρθρωση βιώσιμων επιχειρήσεων, είτε συναινούν είτε (με λίγους μήνες δικαστική καθυστέρηση...) όχι οι ιδιοκτήτες τους. Η διαχείριση των «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων (εφόσον γίνει με διαφάνεια και όχι με νοοτροπία «αρπαχτής»...) μπορεί να διευκολύνει την ανάδυση μιας νέας υγιούς επιχειρηματικότητας, να αποτελέσει το πρώτο σκαλοπάτι για προσέλκυση ξένων ιδιωτικών μακροπρόθεσμων κεφαλαίων που τόσο ανάγκη έχει μια οικονομία με χρόνια αρνητική αποταμίευση, να υποχρεώσει σταδιακά την ανεργία σε αναδίπλωση. Ισως, σε ορίζοντα δύο-τριών ετών, αν ο παρασιτισμός δεν καταφέρει να ανατρέψει τις διαδικασίες, να έχει αλλάξει ριζικά η ίδια η εικόνα της ελληνικής επιχειρηματικότητας.

Αυτές οι δύο μεταρρυθμίσεις, μαζί με τη σύσταση της ανεξάρτητης αρχής δημοσίων εσόδων και τη (μνημονιακή) δέσμευση για ριζικές αλλαγές στο κράτος και στη Δικαιοσύνη, εφόσον υλοποιηθούν, θα αλλάξουν ριζικά τη ζωή και την επιχειρηματική δράση στη χώρα. Η αντιπολίτευση θα ήταν χρήσιμο να τις ψηφίσει και να απαιτήσει τη συνεπή εφαρμογή τους. Όχι να συμπαραταχθεί με το παρασιτικό κατεστημένο, σκοπίμως ως εκπρόσωπός του είτε αφελώς, ως ένας «χρήσιμος ηλίθιος».

O «τελευταίος» κόφτης στη χώρα του «ποτέ»

Του Γιώργου Καρελιά, από τους protagon.gr

Σύμφωνα με τη γνωστή ρήση του Μπίσμαρκ, «τα μεγαλύτερα ψέματα λέγονται μετά το κυνήγι, κατά τη διάρκεια του πολέμου και πριν από τις εκλογές». Οι κυβερνώντες ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έχουν σπάσει κάθε ρεκόρ στα προεκλογικά ψέματα («αυταπάτες» επί το αριστερότερον). Αλλά έχουν βαλθεί να σπάσουν και το μετεκλογικό ρεκόρ, αν και τέτοιο δεν (πρέπει να) υπάρχει.

Συνήθως οι νικητές των εκλογών προσγειώνονται στην πραγματικότητα. Οι σημερινοί χρειάστηκε να περάσουν από την (πρώτη μετεκλογική) φάση των, κυβερνητικών τους πλέον, ψευδαισθήσεων, που διήρκεσε έως τον Ιούλιο του 2015. Έκτοτε προσγειώθηκαν καλύτερα. Απόδειξη ότι ψηφίζουν τον ένα μνημονιακό νόμο μετά τον άλλο, πουλάνε («αξιοποιούν» επί το αριστερότερον) δημόσια περιουσία, εγκαινιάζουν αγωγούς που άλλοτε κατήγγελλαν και πάει λέγοντας. Σε ένα δεν άλλαξαν καθόλου: δίνουν σταθερά διαβεβαιώσεις που ξέρουν ότι δεν θα μπορέσουν να τηρήσουν. Δηλαδή, συνειδητά λένε ψέματα. Και, σπάζοντας τον κανόνα του Μπίσμαρκ, δεν τα λένε ΠΡΙΝ, αλλά ΜΕΤΑ τις εκλογές, τώρα που ξέρουν από μέσα όλα τα δεδομένα. Γι’ αυτό, το κυβερνητικό (τους) ψέμα είναι δυο φορές ψέμα.

Σταχυολογώ πρόχειρα:

• Είπαν: το αφορολόγητο δεν θα πέσει κάτω από τις 9.100 ευρώ (εδώ). Και έπεσε. Και ο υπουργός παραμένει στη θέση του.
• Είπαν: πρέπει να αποχωρήσει το ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα (εδώ). Και με λίγες μέρες διαφορά το ακριβώς αντίθετο (εδώ).
• Είπαν (στο εγχώριο πόπολο): δεν θα μειωθεί καμιά σύνταξη. Και αμέσως μετά (αρμοδίως και ειλικρινέστερα): Μειώνουμε τους συντελεστές αναπλήρωσης (εδώ).

Μόλις χθες (Τετάρτη) είχαμε μπαράζ νέων διαβεβαιώσεων. «Είναι τα τελευταία δημοσιονομικά μέτρα». «Ο κόφτης δεν είναι κόφτης, αλλά δημοσιονομική διόρθωση χωρίς μέτρα». «Ο κόφτης δεν θα ενεργοποιηθεί ποτέ». Οι πρώτες διαβεβαιώσεις είναι των οικονομικών υπουργών (εδώ και εδώ). Το «ποτέ» του Πάνου Καμμένου (εδώ).

Και να θες να είσαι αισιόδοξος δεν μπορείς, αφού μετά από κάθε διαβεβαίωση γίνεται το αντίθετο. Μπορεί οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, που τα άκουσαν αυτά, να τα πίστεψαν και να ψηφίσουν σήμερα και μεθαύριο και με τα δυο χέρια, αλλά οι υπόλοιποι ας ετοιμαζόμαστε.

Περιέργως, αυτή τη φορά μόνο ο κ. Καμμένος λέει την αλήθεια. Το «ποτέ» που είπε ισχύει, αφού ο «κόφτης» δεν αφορά τις δαπάνες του υπουργείου του. Έτσι, μπορεί να κόβονται αυτομάτως, αν χρειαστεί, μισθοί, συντάξεις, δαπάνες για νοσοκομεία και σχολεία, αλλά οι θηριώδεις αμυντικές δαπάνες θα μείνουν στο δυσθεώρητο ύψος τους. Είναι το τίμημα για να συνεχίσει την αγαστή σύμπλευσή του αριστεροδεξιό συνονθύλευμα ΣΥΡΙΖA-ΑΝΕΛ.

Συμπέρασμα: όπου ακούς πολλά «τελειώνουμε», να λες «αρχίζουμε». Και το «ποτέ» δεν είναι για σένα. Για σένα είναι ο κόφτης.

Γκρέμισμα και παραπλάνηση

Της Βάσως Κιντή, από το ΒΗΜΑ.

Δεκαπέντε μήνες ήταν αρκετοί για να δειχθεί ότι η μόνη πολιτική της κυβέρνησης Σύριζα για την παιδεία είναι το γκρέμισμα, η παραπλάνηση και ο συντεχνιασμός. Γκρέμισαν τα πρότυπα-πειραματικά σχολεία, γκρέμισαν τα Συμβούλια των ΑΕΙ και άλλους θεσμούς του νόμου Διαμαντοπούλου για τα ΑΕΙ, γκρέμισαν την ψηφιακή εκπαίδευση, γκρέμισαν τα ολοήμερα σχολεία, όλες τις διαδικασίες αξιολόγησης και εκσυγχρονισμού που είχαν υιοθετηθεί τα τελευταία χρόνια. Τι έβαλαν στη θέση τους; Την ικανοποίηση συντεχνιακών διεκδικήσεων και φωτογραφικές διατάξεις. Μόνο στο νομοσχέδιο για την έρευνα που βρίσκεται στη Βουλή υπάρχουν, όπως έχει καταγγελθεί, φωτογραφικές διατάξεις που αφορούν στελέχη της κυβέρνησης, τη σύζυγο του πρωθυπουργού και πολιτικούς τους φίλους. Όποιος έχει προσωπικό πρόβλημα μπορεί να απευθύνεται στον ΣΥΡΙΖΑ για να βρει νομοθετικά λύση. Είναι το μόνο που ξέρουν να κάνουν. Ξέρουν όμως και την τέχνη της παραπλάνησης. Εξήγγειλαν Εθνικό Διάλογο για την παιδεία, υπαγόρευσαν με υπουργικές εγκυκλίους διατεταγμένη συμμετοχή, υποσχέθηκαν πορίσματα τον Μάρτιο και συζήτησή τους τον Απρίλιο αλλά, προς το παρόν, έχουμε μόνο έναν ενδιάμεσο (προσωπικό;) απολογισμό του προέδρου της πολυπληθούς μονοκομματικής επιτροπής που δεν είναι παρά ένα σύνολο ατάκτως ερριμμένων προτάσεων (συχνά αντιφατικών μεταξύ τους) από τις επιμέρους επιτροπές.

Και ενώ ο Διάλογος βρίσκεται σε εξέλιξη, η κυβέρνηση νομοθετεί προκαταλαμβάνοντας και, συνεπώς, αδιαφορώντας πλήρως για τα συμπεράσματα του πολυδιαφημισμένου Διαλόγου. Ο Διάλογος, και οι συμμετέχοντες σ’ αυτόν, είναι ο αντιπερισπασμός και το προπέτασμα πίσω από το οποίο ικανοποιούνται συντεχνίες και αιτήματα συνδικαλιστών. Για να μην αυξηθεί ούτε για λίγα λεπτά το διδακτικό ωράριο ώστε να φθάσει στον μέσο όρο της ΕΕ, κόβονται ώρες από τα σχολεία ώστε να μπορέσουν να λειτουργήσουν με λιγότερους εκπαιδευτικούς. Στερούνται έτσι τα παιδιά δυο ώρες στις οποίες οι πραγματικά προικισμένοι και αφοσιωμένοι δάσκαλοι αναλάμβαναν καινοτόμες πρωτοβουλίες ενώ δεν έχει νόημα πλέον και η ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Μ' ένα σμπάρο πολλά τρυγόνια.

Ο Αντώνης Λιάκος, ως πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου, σημειώνει στα προσωρινά συμπεράσματα πως στόχος είναι η παιδαγωγική αυτονομία και η "απελευθέρωση από ένα ασφυκτικό αναλυτικό πρόγραμμα που δεν αφήνει στους εκπαιδευτικούς περιθώρια πρωτοβουλίας, διαφοροποίησης και προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες". Την ίδια ώρα ο Υπουργός Ν. Φίλης εκδίδει, χωρίς συζήτηση, υπουργική απόφαση με την οποία ρυθμίζει μέχρι κεραίας, για όλα τα σχολεία, το ωρολόγιο και αναλυτικό πρόγραμμα (π.χ., «Το μάθημα των Θρησκευτικών διδάσκεται για 2 ώρες στις Γ΄ & Δ΄ τάξεις και για 1 ώρα στις Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις.», κλπ), ακόμη και τη διάρκεια των διαλειμμάτων (π.χ., «12:25-12:35, 10’ Διάλειμμα») και την «ώρα του φαγητού-χαλάρωσης» (π.χ., «13:15-13:20, 5’ Μετάβαση μαθητών Ολοήμερου στην αίθουσα σίτισης»). Ούτε αυτό δεν μπορούν μόνοι τους να αποφασίζουν οι εκπαιδευτικοί. Κεντρικό κοστούμι ισοπέδωσης που βαφτίζεται οργουελικά δικαιοσύνη.

Η πολυτυπία, λέει ο Υπουργός, είναι άδικη. Αλλά δεν τον απασχολεί εάν είναι άδικο, τον 21ο αιώνα, να συμπιέζονται οι μικροί μαθητές, οι δάσκαλοί τους, οι γενιές που είναι το μέλλον της χώρας, να μπουν στα χαμηλών προσδοκιών κουτάκια που ετοίμασαν με ιδεολογική εμμονή, έχοντας κατά νου κοντόφθαλμες οικονομικές και συντεχνιακές προτεραιότητες.

Εκτός από το γκρέμισμα, την παραπλάνηση και τον συντεχνιασμό, μια επιπλέον αποκάλυψη της Συριζαϊκής «εκπαιδευτικής πολιτικής» ήταν η απομυθοποίηση. Σε όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης η αριστερά, και ειδικά η ανανεωτική αριστερά, διεκδικούσε την ηγεμονία στα ζητήματα της παιδείας. Είχε πάντα μια άλλη πολιτική να υποσχεθεί, ωραία λόγια να τη ντύσει. Και τι βλέπουμε σήμερα; Αυτή η περίφημη άλλη πολιτική δεν είναι παρά συντεχνιακά αιτήματα και σκόρπια σπαράγματα από την πολιτική των άλλων μπροστά στο απειλητικό φάσμα των προβλημάτων τα οποία ήθελαν να αγνοούν. Από κάπου πρέπει τώρα να κρατηθούν αφού δεν έχουν κανένα σχέδιο. Όπως είπαν οι ίδιοι, έκαναν Επιτροπή Διαλόγου για να μάθουν. Ο Σύριζα πολέμησε λυσσαλέα τη μεταρρύθμιση Διαμαντοπούλου αλλά διαβάζουμε τώρα ότι θα επιδιωχθεί να υπάρχει κινητικότητα των φοιτητών στις σχολές (όπως πρότεινε ήδη ο νόμος Διαμαντοπούλου), να υπάρχουν τετραετείς προγραμματισμοί των ΑΕΙ και εσωτερικοί κανονισμοί (όπως πρότεινε ήδη ο ν. Διαμαντοπούλου). Ο Α. Λιάκος λέει στη συνέντευξή του στο Βήμα ότι οι εσωτερικοί κανονισμοί είναι απαραίτητοι: «Υπευθυνότητα και ελευθερία πάνε μαζί». Αλλά η κυβέρνηση φαίνεται να διαφωνεί αφού στο νομοσχέδιο για την έρευνα παραπέμπει τους εσωτερικούς κανονισμούς των ΑΕΙ στις ελληνικές καλένδες. Αντιφάσεις , αοριστία, προχειρότητα, κανένα σχέδιο και ωραία λόγια που στόχο έχουν να ακούγονται ευχάριστα στα αυτιά των μαθητών. Ελεύθερη είσοδος σε σχολές χαμηλής ζήτησης (και τι θα γίνει εάν η ζήτηση αυξηθεί;), λιγότερες εξετάσεις, μεγαλύτερα διαλείμματα, όχι βαθμοί αλλά και διετές Λύκειο «προσανατολισμένο στην έρευνα» ώστε, όπως λέει ο Α. Λιάκος στη συνέντευξή του, ένα τετραετές Γυμνάσιο να επαρκεί πλέον «για να διαμορφώσει την πρώτη επιστημονική, ιστορική και φιλοσοφική συνείδηση των μαθητών». Ένα έρημο τοπίο με χαλάσματα και ωραία λόγια σαν μουσική για να στρέφεις το κεφάλι, να μην βλέπεις και να ξεχνάς.

Η Ανάσταση θα καθυστερήσει φέτος

Του Φώτη Γεωργελέ, από την athensvoice.gr

Ακόμα και συμβολικά, μοιάζει σαν να είναι η υπογραφή της απόλυτης αποτυχίας μας. Ακριβώς 6 χρόνια μετά το Καστελόριζο του πρώτου μνημονίου, η κυβέρνηση φέρνει το τρίτο μνημόνιο. Η κυβέρνηση των κομμάτων που κατάκτησαν την εξουσία υποσχόμενα το «σκίσιμο» των μνημονίων. Και για να γίνει ο εξευτελισμός τέλειος, για πρώτη φορά έρχεται ένα ακόμα «προληπτικό μνημόνιο» μαζί, το τέταρτο. Τώρα τα ψηφίζουν δυο-δυο. Το τουίτερ κάνει πάρτι με το «μνημόνιο κάβα», αλλά τα πράγματα δεν είναι καθόλου αστεία. Το προληπτικό μνημόνιο για το 2018 δηλώνει εκ των προτέρων τη σίγουρη αποτυχία. Η ίδια συνταγή θα φέρει τα ίδια αποτελέσματα και μάλιστα κάθε φορά χειρότερα γιατί πια έχει εξαντληθεί η δυνατότητα της οικονομίας να ανταποκριθεί στη φοροεπιδρομή. Η κυβέρνηση το ξέρει και γι’ αυτό προσπαθεί για να παραμείνει στην εξουσία περισσότερο, να υπογράψει τα πάντα μεν, αλλά να εφαρμοστούν σε μεταγενέστερο χρόνο.

Το «σκίσιμο των μνημονίων» ήταν η πιο χυδαία εξαπάτηση που εφαρμόστηκε εις βάρος των ασθενέστερων στρωμάτων της κοινωνίας. Ακόμα και σήμερα, για πολλούς συμπολίτες μας, μνημόνιο σημαίνει «μέτρα». Και δεν μπορούν καν να καταλάβουν τι συμβαίνει και γιατί όλοι οι πρωταγωνιστές αλλάζουν πολιτική, γιατί όλοι κάνουν τα αντίθετα απ’ όσα έλεγαν. Τα μνημόνια δεν είναι μέτρα, είναι λεφτά. Δεν μας ζητούσαν μέτρα, εμείς ζητούσαμε λεφτά. Όπως και πέρυσι, έτσι και φέτος, εδώ και λίγες βδομάδες η κυβέρνηση μαζεύει το ρευστό από τα ταμεία και τα νοσοκομεία, για να πληρώσει τα έξοδα του κράτους. Όταν τελειώσουν θα «υποχωρήσει». Η διαφωνία με τους «ξένους», οι περίφημες «διαπραγματεύσεις», οι «ηρωικοί αγώνες» συνοψίζονταν σε ένα πράγμα, πόσα λεφτά δανεικά θα μας δώσουν. Εμείς θέλαμε 10 για να μην αλλάξει τίποτα στο χρεοκοπημένο σύστημα και να κυλούν όλα όπως το 2009. Αυτοί μας έδιναν 5. Τα υπόλοιπα είναι τα «μέτρα» που έπρεπε να πάρουν για να βγει ο λογαριασμός. Όταν δεν έχεις μία, θέλεις 10 και σου δίνουν 5, υπάρχει περίπτωση να μην πάρεις έστω αυτά; Γι’ αυτό όλοι «παραδόξως» υπέγραφαν. Η διαφορά ήταν στις κορόνες. Όσο πιο πολύ φώναζαν τόσο πιο επιθετική η επαιτεία. Οι τελευταίοι είναι σαν κι εκείνους στα φανάρια που σου λερώνουν το παρμπρίζ για να σε αναγκάσουν να δώσεις ένα ευρώ. Απειλούσαν κιόλας. Αυτά τα χρόνια η επιθετική επαιτεία ονομάστηκε αξιοπρέπεια. Έτσι κατάφερε να απαγορεύσει το σωστό δίλημμα: Ποια μέτρα;

Όσο περισσότερος θόρυβος, τόσο μεγαλύτερη η αποτυχία. Η χώρα μας μοιάζει να είναι σε αδιέξοδο, αφού τα έχει δοκιμάσει όλα, αφού έχει πιστέψει σε κάθε ανορθολογικό παραμύθι, βρίσκεται πάλι στον ίδιο παρανομαστή. Νέα μέτρα, νέοι φόροι, νέες μειώσεις. Και σε πολύ χειρότερη κατάσταση από το 2010 γιατί τώρα δεν υπάρχει πια κανένα απόθεμα, το λίπος έχει καεί.

Γιατί βρισκόμαστε σ’ αυτή την κατάσταση; Γιατί δεν δίνει κάποιος μια λογική εξήγηση της πραγματικότητας; Γιατί κάποιος δεν νιώθει την ελάχιστη ντροπή, να πει έλεγα βλακείες, έκανα λάθος; Μιλάμε ακόμα για οικονομική κρίση. Ποια οικονομική κρίση; Δεν έχουμε καμία κρίση. Κρίση είχαμε το 2010. Όταν το έλλειμμα ήταν 25 δις το χρόνο και ξαφνικά δεν μας δάνειζε κανείς. Τότε είχαμε ξαφνική κρίση, τότε κινδύνευε το κράτος να μην πληρώσει μισθούς και συντάξεις, να καταρρεύσει. Τώρα γιατί έχουμε κρίση; Πλεόνασμα λένε ότι έχουμε, ισοσκελισμένοι είναι οι προϋπολογισμοί. Ακόμα και τα έξοδα για τόκους είναι μικρότερα των χωρών της Ευρώπης αφού τα δάνειά μας είναι σε κράτη, εξασφαλισμένα, με ευνοϊκούς όρους. Σχεδόν το 1/3 δίνει για τοκοχρεολύσια αυτή η κυβέρνηση απ’ όσα έδιναν οι κυβερνήσεις μέχρι το 2010. Γιατί χρεοκοπεί; Γιατί βάζει φόρους, γιατί μειώνει συντάξεις, γιατί αυξάνει το ΦΠΑ; Για να καλύψει τα έξοδά της.

Η αντιμνημονιακή απάτη έκρυψε την πραγματικότητα. Η χώρα δεν ήθελε να γίνει «κανονική». Ακόμα και η λέξη στοχοποιήθηκε, τι πάει να πει κανονική; Το ερώτημα, ελληνικός ληστρικός μικροκαπιταλισμός, κρατισμός και πελατειακό σύστημα ή ευρωπαϊκή οικονομία ελεύθερης αγοράς, δεν τέθηκε ποτέ. Έγινε εμείς εναντίον των «ξένων κατακτητών». Εμείς εναντίον του «νεοφιλελευθερισμού» των Ευρωπαίων. Κοινός, διακομματικός αγών, ο Μινώταυρος του Πάκη. Για να σώσουν το χρεοκοπημένο σύστημα που δεν σώζεται.

Κέρδισαν, ακόμα και η κούραση και η απογοήτευση του κόσμου είναι υπέρ τους. Κουρασμένοι οι πολίτες, με ψυχολογία θύματος, δεν έχουν καν κουράγιο να δουν τι ήταν λάθος απ’ όσα πίστεψαν. Όμως το αδιέξοδο παραμένει. 6 χρόνια το πολιτικό σύστημα πιστεύει στην ίδια αυταπάτη: Λίγο εκβιασμός στους Ευρωπαίους για περισσότερα λεφτά, λίγο περισσότεροι φόροι στα συνήθη υποζύγια, θα βγει ο λογαριασμός, δεν θ’ αλλάξει το σύστημα. Δεν βγαίνει. Άμα δεν πούμε την καταραμένη φράση «μείωση δαπανών του κράτους», αλλαγή του συστήματος, τίποτα δεν θ’ αλλάξει. Όσοι μιλάνε ακόμα για «μνημόνια» κοροϊδεύουν τον κόσμο. Η συνειδητοποίηση θα είναι οδυνηρή και βίαιη. Γιατί ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας ήδη είναι σε κώμα. Ό,τι έδωσε, έδωσε. Κατά συρροήν κλείνουν επιχειρήσεις, οι μεγαλύτερες αλλάζουν έδρα, οι μικρότερες βάζουν λουκέτο, οι ελεύθεροι επαγγελματίες κλείνουν μπλοκάκια. Ο ιδιωτικός τομέας έχει ημερομηνία λήξεως.

Όσοι όλα αυτά τα χρόνια αρνούνται να δουν την πραγματικότητα και πριμοδοτούν τις ανορθολογικές φωνές που τους υπόσχονται ότι δεν θα αλλάξει τίποτα, θα είναι τα θύματα της επόμενης περιόδου. Θα πληρώνουν ΕΝΦΙΑ με τις συντάξεις και τους μισθούς τους, ενώ η περιουσία τους υποτιμάται συνεχώς. Θα μειώνεται συνέχεια η σύνταξη και ο μισθός του δημοσίου ενώ τα παιδιά τους θα είναι άνεργα. Στο τέλος θα πληρώσουν αυτοί που μέχρι τώρα θεωρούσαν τους εαυτούς τους προστατευμένους, δεν θα υπάρχουν λεφτά για μισθούς και συντάξεις. Γιατί; Γιατί μετά από 6 χρόνια μνημονίων μαθαίνουμε ότι 178 φορείς του δημοσίου αρνούνται να απογραφούν. Γιατί η αξιοποίηση Αφάντου Ρόδου ακυρώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Κι όμως, ενώ η αποκάλυψη έχει γίνει και όλα είναι πια μπροστά μας, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ακόμα ένα λαό σε απόλυτη σύγχυση. Οι προοδευτικές φωνές σε όλη τη διάρκεια αυτής της κρίσης παρέμειναν μειοψηφικές. Η ανάσταση της χώρας θα καθυστερήσει ακόμα. 

Ευπρέπεια, ο νέος ριζοσπαστισμός

Ενδυματολογικές συμβάσεις και πρωτόκολλα συμπεριφοράς πολιτικών στη Βουλή ενίοτε προσαρμόζονται επιπόλαια στις ιδιωτικές προτιμήσεις.

Του Θεοφάνη Τάση*, από την Καθημερινή.

Η​​ ευπρέπεια δεν πρέπει να συγχέεται με τον κομφορμισμό και την άκριτη υπακοή σε άγραφους κανόνες συμπεριφοράς εντός ενός συγκεκριμένου πολιτισμικού ορίζοντα. Μπορεί να είναι κανείς ευπρεπής σε διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια ή αμφισβητώντας την υπάρχουσα κοινωνική θέσμιση. Η ευπρέπεια δεν συνιστά γνώρισμα μιας ορισμένης κοινωνικής τάξης, ενώ χωρίς πνευματικότητα είναι δυνατόν να συνιστά συστατικό ενός ατομικιστικού ωφελιμισμού, ενός προσεγμένου κομφορμισμού ή μιας εύσχημης μορφής ξένωσης. Η ευπρέπεια δεν ορίζεται με βάση το δίκαιο και το άδικο, καθώς απρεπείς συμπεριφορές δεν ρυθμίζονται νομικά και δεν επιφέρουν δικαστικές ποινές. Επιπροσθέτως, δεν ορίζεται ούτε με βάση το καλό ή το κακό, διότι μια απρέπεια δεν συνιστά ανήθικη πράξη. Η ευπρέπεια δεν ανάγεται σε καμία από αυτές τις κατηγορίες και ενώ ορίζεται δύσκολα αναγνωρίζεται εύκολα. Όπως και η πνευματικότητα δεν διέπεται από τα κίνητρα της εξουσίας, της δόξας και του χρήματος. Αμφότερες κατοικούν στον ενδιάμεσο χώρο μεταξύ του ηθικού και του πολιτικού, δίχως να εξαγοράζονται ή να εξουσιάζουν άλλα αγαθά. Η ευπρέπεια ως έκφραση πνευματικότητας αναφέρεται στην αισθητική του βίου, δηλαδή, στην καλαισθησία της πράξης και της συμπεριφοράς κατά τη συμβίωση. Εν ολίγοις, αφορά το αρμόζον όπως αυτό κρίνεται κάθε φορά με φρόνηση στον εκάστοτε νοηματικό ορίζοντα.

Συστατικό της ευπρέπειας αποτελεί η ευγένεια, η οποία γίνεται κατανοητή όχι απλώς στην εργαλειακή της διάσταση, αλλά κυρίως ως αυταξία. Ωστόσο στη νεοελληνική κοινωνία συχνά η αγένεια παρανοείται ως ελευθερία έκφρασης και ως εκ τούτου θεωρείται δικαίωμα, ενώ η ευγένεια γίνεται κατανοητή κυρίως στην εργαλειακή της διάσταση. Γι’ αυτό τον λόγο θεωρείται συχνά δείγμα αδυναμίας. Αν κανείς είναι αρκετά ισχυρός ώστε να πετύχει τον σκοπό του ή να επιβάλλει τη θέλησή του, τότε η ευγένεια θεωρείται άχρηστη. Όμως η αγένεια όχι απλώς ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερο κόπο και συγκρούσεις με τους άλλους, αλλά εν τέλει στερεί την ευκαιρία μιας γνήσιας συνάντησης με τον άλλον και μιας καλύτερης σχέσης με τον εαυτό. Του στερεί ένα χαμόγελο, έναν καλό λόγο, την έκφραση συμπάθειας και αλληλεγγύης. Στο πολιτικό επίπεδο η διάχυση της αγένειας διαβρώνει την κοινωνική συνοχή υποβαθμίζοντας έτσι την ποιότητα της δημοκρατίας. Γι’ αυτούς τους λόγους η αγένεια συνιστά αντιπολιτική έκφραση, ενώ η ευγένεια γνώρισμα δημοκρατικού ήθους.

Στην Ελλάδα παρατηρείται δυστυχώς, ιδίως τα τελευταία χρόνια, σημαντική έλλειψη ευπρέπειας στην καθημερινότητα πολλών πολιτών, αλλά και ικανού μέρους πολιτικών, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και ιερέων.

Αυτή η έλλειψη αποκαλύπτει μια κοινωνικά επιβλαβή αδυναμία διάκρισης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού. Ενδυματολογικές συμβάσεις και πρωτόκολλα συμπεριφοράς για δημόσιους λειτουργούς ή κατόχους αξιωμάτων προσαρμόζονται επιπόλαια στις ιδιωτικές προτιμήσεις. Η παρουσία αυτών στα ΜΜΕ, ενίοτε ακόμη και πολιτικών στο Κοινοβούλιο, προσομοιάζει με εκείνη στην ιδιωτική σφαίρα. Στις συζητήσεις, ιδίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κυριαρχεί ο εριστικός τόνος, ενώ ο ενικός αριθμός αντικαθιστά βαθμιαία τον πληθυντικό ευγενείας δίχως τον οποίο δύσκολα διασφαλίζεται η κατάλληλη απόσταση για την σε βάθος χρόνου εξοικείωση των προσώπων και την εμβάθυνση μιας σχέσης. Συχνά ο κάτοχος ενός αξιώματος ή ένας δημόσιος λειτουργός εργαλειοποιεί το αξίωμα ή το λειτούργημα αδυνατώντας να το βιώσει ως κάτι που υπερβαίνει την ατομικότητά του λόγω των νοημάτων που αυτό ενσαρκώνει διαμέσου της ιστορίας του. Ως αποτέλεσμα η έλλειψη ευπρέπειας που χαρακτηρίζει την εικόνα και τη συμπεριφορά ευτελίζει τις αξίες που εμπεριέχονται στον θεσμό, έτσι ώστε σταδιακά να υποβαθμίζεται η ποιότητα της δημοκρατίας.

Η έλλειψη ευπρέπειας που χαρακτηρίζει ένα μέρος της νεοελληνικής κοινωνίας οφείλεται και σε καχυποψία έναντι θεσμών της νεωτερικότητας, όπως το κράτος ή η αγορά, οι οποίοι δεν ενδυναμώθηκαν αρκετά ώστε να πετύχουν σχετική αυτονομία. Ιστορικά στη νεοελληνική κοινωνία αυτοί διαμεσολάβησαν ασθενώς τις σχέσεις μεταξύ των ατόμων λειτουργώντας κυρίως επικουρικά. Η οικογένεια, οι φίλοι και οι συγγενείς φρόντιζαν ως επί το πλείστον για την εύρεση εργασίας, την περίθαλψη, τη φροντίδα των ηλικιωμένων ή την οικονομική στήριξη. Αυτό είχε δύο συνέπειες: Από τη μια φαινόμενα όπως η αποξένωση ή η αλλοτρίωση δεν είχαν την ίδια ένταση και μορφή με την υπόλοιπη Ευρώπη. Από την άλλη φαινόμενα διαφθοράς, αναξιοκρατίας και οικογενειοκρατίας καθορίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό τη νεοελληνική κοινωνία απ’ ό,τι άλλες ευρωπαϊκές. Η ευπρέπεια μπορεί να συνεισφέρει και στην ενδυνάμωση των νεωτερικών θεσμών, γι’ αυτό το αίτημα για ευπρέπεια στον δημόσιο βίο και την καθημερινότητα συνιστά σήμερα ριζοσπαστικό αίτημα για τον εμπλουτισμό της δημοκρατίας.

* Ο κ. Θεοφάνης Τάσης διδάσκει σύγχρονη Φιλοσοφία στο Freie Universität Berlin.

Οι μέτριοι θα καταστρέψουν τον κόσμο

Του Ανδρέα Ζαμπούκα

Κεντρική ιδέα της αθροιστικής θεωρίας του Αριστοτέλη είναι ότι το πλήθος ως σύνολο, είναι καλύτερο  ή ισχυρότερο από τους λίγους ή τον Ένα. Ανάλογα με τα κριτήρια που λαμβάνονται υπ' όψιν ("αρετή", "φρόνησις", "πλούτος") η υπεροχή αυτή είναι ηθική, διανοητική και υλική. Για αυτό άλλωστε θεωρούμε ακόμα, την δημοκρατία ως το «μη χείρον, βέλτιστον» πολίτευμα από τα υπόλοιπα.

Το ζήτημα όμως είναι ότι ο φιλόσοφος που έδωσε τις βάσεις της δυτικής σκέψης, δεν είχε στον νου του την εκτροπή του πολιτεύματος, όπως έχει παγιωθεί σήμερα, αλλά μία δημοκρατία, όπου η ιδιότητα του πολίτη δεν είναι «καταναλωτικό δικαίωμα» αλλά «αξίωμα» ευθύνης υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

 Παρόλο λοιπόν που και  στην αρχαιότητα δεν ήταν τόσο ρόδινη η κατάσταση, όπως πιστεύουν οι προγονόπληκτοι, μας δίνει το δικαίωμα να την επικαλούμαστε μπας και κατανοήσουμε τις σύγχρονες «δικτατορίες» των μετρίων.

Αυτό που βιώνουμε τώρα με την κυβέρνηση Συριζανέλ είναι απλά ένα κραυγαλέο σύμπτωμα επικράτησης των μετρίων. Δεν είναι η πρώτη φορά. Η ελληνική δημοκρατία έχει ποτιστεί  με λαϊκισμό, από την εποχή της Χούντας και ειδικά μετά την πασοκική δεκαετία του ΄80. Από τότε άρχισε να επιβραβεύεται η μετριότητα ως προνόμιο του λαού και σήμερα, πήρε τις τερατόμορφες διαστάσεις που ζούμε. Απλά ήταν πιο συγκεκαλυμμένη και όχι τόσο προκλητική.

Οι ανεύθυνοι μέτριοι πάντα αναδεικνύονται  σε θέσεις «ευθύνης», όταν το «πλήθος» θυμώνει πάρα πολύ και δεν θέλει για κανένα λόγο να βλέπει του άριστους να το διοικούν. Το μένος του εν τω μεταξύ, είναι τόσο μεγάλο που προτιμά να καταστραφεί παρά να αναθέσει στους ικανότερους, την ηγεσία της κοινωνίας. Μισεί τους καλούς επιστήμονες, τους δασκάλους, τους επιχειρηματίες, τους άριστους πολιτικούς. Δεν θέλει να τον ενοχλούν με τον «εξυπνακισμό» τους, να αμείβονται περισσότερο και να καταξιώνονται πιο πολύ από αυτούς που συγκλίνουν σε μία στατική νόρμα.

Κάποιοι θεωρούν τον θάνατο του Σωκράτη στην αρχαιότητα και την δολοφονία του Καποδίστρια στην νεώτερη Ιστορία ως τα όρια της χαμένης ευκαιρίας. Οι Έλληνες δυσκολεύονται να αντέξουν για μεγάλο διάστημα, αυτό που οι ίδιοι ανακάλυψαν και θαυμάζουν: την αριστεία! Πρώτα την επικαλούνται και μετά την ξορκίζουν από τις κοινωνίες τους.

Μια άλλη διάσταση είναι η εξορία των ικανότερων  από τους μέτριους. Μόνο στους κορυφαίους επιστήμονες, το ποσοστό των Ελλήνων πλησιάζει το 3%, που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, δεδομένου ότι οι Έλληνες αποτελούν λιγότερο από το 0,2% του παγκόσμιου πληθυσμού. Από αυτούς τους Έλληνες του 3%, μόλις ένας στους επτά (14%) έζησε ή ζει στην Ελλάδα, ενώ όλοι οι άλλοι (86%) στο εξωτερικό. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι πως έχουμε από τους καλύτερους άριστους στον κόσμο αλλά ανάμεσα στους μέσους όρους είμαστε από τους χειρότερους. Έλα όμως, που τις κυβερνήσεις τις εκλέγει ο μέσος όρος και όχι  οι άριστοι! Και δυστυχώς για την δική μας κοινωνία, έχουν εκτοπίσει την αστική τάξη που παράγει την αριστεία και έχουν εγκαθιδρύσει την δική τους δικτατορία.

Αυτοί οι  ίδιοι οι «μετριοκράτες» επιζητούν  την καταστροφή, αφού γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να κατακτήσουν μια θέση στην Ιστορία ως δημιουργοί και προσπαθούν να πάρουν μια θέση σε αυτήν τουλάχιστον ως καταστροφείς.

Αυτό το βλέπει κανείς στα σχολεία, στα πανεπιστήμια, στους οργανισμούς του δημοσίου και φυσικά στο πολιτικό σύστημα. Δείτε ποιοι μέτριοι είναι υπουργοί, ποιοι έχουν εκλεγεί στο Κοινοβούλιο αλλά και ποιοι άλλοι μέτριοι στηρίζουν ολόκληρη την διαδικασία θεσμικής απαξίωσης της δημοκρατίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ, για παράδειγμα, είναι ένα κόμμα μετρίων που διαθέτει μία  καταπληκτική σύνθεση απίθανων περσόνων, κατάλληλων για φαρσοκωμωδία. Παρόλα αυτά, η επιτυχία του οφείλεται ακριβώς στο συναίσθημα της εξοικείωσης αυτών των προσώπων με τους ψηφοφόρους, οι οποίοι θύμωσαν με τους προηγούμενους μέτριους.

Η ανακύκλωση των μετρίων θα καταστρέψει τον κόσμο. Όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και όπου αλλού τους επιτρέψουν οι εκφυλισμένες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες που δεν εκσυγχρονίζονται

Όσο για μας, δύσκολα θα απαλλαγούμε από την παρωδία που ζούμε.  Εκτός κι αν η εποχή η ίδια τους αποβάλει, μη αντέχοντας το απίστευτο είδος της τερατογένεσης. Ίσως δεν το έχει πάρει χαμπάρι αλλά όλο αυτό το θυμωμένο «πλήθος» που ψήφισε  τα «φιλαράκια» του για εκδίκηση στην αστική δημοκρατία, έπαιξε ολόκληρη τη  χώρα στα ζάρια.

Η παρτίδα θα σωθεί μόνο αν  η κοινωνία αποδεχτεί τον θαυμασμό προς τους ικανούς και περιορίσει για τους μέτριους, μόνο την συμπάθεια. Καλοί ηγέτες είναι πάντα και παντού μόνο αυτοί που προκαλούν δέος στους άλλους, όχι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας που υποψιαζόμαστε  ότι είναι κάπως χειρότεροι από μας…